در شرایطی که میزان صادرات کشور به‌دلیل تحریم‌های سخت‌گیرانه آمریکا به زیر ۳۰۰ هزار بشکه رسیده است، برخی محموله‌های ایرانی توقیف شده و به حراج گذاشته می‌شوند، دولت در لایحه بودجه سال ۱۴۰۰ میزان درآمدهای نفتی در سال آینده را حدود ۲۰۰ هزار میلیارد تومان پیش‌بینی کرده است. بر‌اساس گزارش فارس، سقف درآمدهای نفتی در قانون بودجه امسال، حدود ۵۷ هزار میلیارد تومان بوده است. به این ترتیب، درآمدهای نفتی در لایحه بودجه ۱۴۰۰ نسبت‌به قانون بودجه امسال حدود ۳.۵ برابر شده است. این در حالی است که همواره شعار کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی هم از سوی دولت مطرح بوده است.

گفت‌وگو با دکتر مرتضی افقه، اقتصاددان و هیات علمی دانشگاه شهید چمران اهواز:

وابستگی ما به نفت کاهش پیدا نکرده است. در بازی با ارقام هم چیزی تغییر نمیکند. کسی که اقتصاد ایران را می شناسد، میداند که عدم اتکا به نفت سالها زمان نیاز داشت که ما تمام آن فرصت‌ها را با بی‌تدبیری و سوتدبیر از دست دادیم. اکنون هم در یکی دو سال، آن هم بدون تغییر اساسی در ساختارهایی که باعث اتکا به نفت شدند، امکان پذیر نیست. سال گذشته به ناچار نفتی برای فروش نداشتیم و از یک سو با کسری بودجه مواجه شده و از سوی دیگر ناچار به استقراض از منابع دیگر شدیم. حاصل چنین وضعیتی فشار شدید به مردم و ریزش طبقه متوسط به زیر خط فقر بود.

امسال هم چون تصور بر این است که بعد از تحولات آمریکا احتمالا گشایشی حاصل شود، روی آن حساب کردند. اگرچه دعواهای زیادی ممکن است مانع از این شود که کشور خودش را از این وضع برهاند، اما با فرض این هنوز ناچار به فروش نفت هستیم. برای عدم اتکا به نفت کارهای اساسی لازم است که من هیچ عزمی بر این موضوع نمیبینم. در سال آینده حتی اگر نفت را به مردم پیش فروش هم کنند باز هم به نوعی استقراض خواهد بود یعنی اتکای به نفت کم نشده است. اما با توجه به فشار اقتصادی در چند سال اخیر باید دید که ایا منابعی برای فروش اوراق نفتی به مردم هم وجود دارد یا خیر؟  ضمن اینکه این بودجه در مجلسی که به طور عریان در حال مخالفت با دولت است، احتمالا تغییرات اساسی خواهدداشت. این مجلس بر این توضر است که رییس‌جمهور آینده هم یک اصولگراست و احتمالا بر اساس آنچه گرایش اصولگرایی دارد، تغییرات جدی در این بودجه ایجاد خواهدکرد.